လင္းကိုကိုထက္၊ ၾကာသပေတးေန႔၊ စက္တင္ဘာလ ၀၆ ရက္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ၁၅ နာရီ ၄၉ မိနစ္
ရန္ကုန္ (မဇၩိမ)။ ။ "ျမန္မာသုိင္းပညာ သင္တန္းေက်ာင္း" ဆုိတဲ့ ဆိုင္းဘုတ္က ယိုင္နဲ႔ေနသလို
ေက်ာင္း၀င္းထဲမွာလည္း ျမက္ေတြက ေျခသလံုးျမဳပ္မတတ္ရွည္လိုု႔ေတာင္ ေနပါၿပီ။ ေရၫႇိေတြဖုံးေနလုိ႔ သိုင္းကသလို ဟန္ခ်က္ထိန္းၿပီး ေလွ်ာက္ေနရတယ္။
အားကစား၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္မွာရွိေပမယ့္ ပုဂၢလိကသူေဌးတဦး တည္ေထာင္ထားတဲ့ ဒီေက်ာင္းရဲ႕ ေက်ာင္းအုုပ္က အသက္ ၇၅ ႏွစ္အရြယ္ ဦးေအာင္ေဌးပါ။
"ဖက္ဆစ္ကုိ ေတာ္လွန္ခဲ့တာလည္း ျမန္မာ့သုိင္းပဲ။ ၿဗိတိသွ်ကုိ ႏွင္ထုတ္္ခဲ့တာလည္း ျမန္မာ့သုိင္းပဲ ဒါေပမယ့္ ငါတုိ႔လူမ်ိဳးက ငါတုိ႔သုိင္းကုိ ေမ့ထားတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ" လို႔ ဆရာႀကီးက ေျပာရင္း သက္ျပင္းရွည္တခ်က္ခ်လိုက္ပါတယ္။
“ျမန္မာေတြအျပစ္ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာ့သုိင္းက နယ္ခ်ဲ႕ေတြကုိ အထိနာတဲ့အခါ ေျခာက္လက္မ လက္နက္ကုိင္ရင္ပုဒ္မ ဘယ္ေလာက္၊ ဓါးေတြ၊လွံေတြကုိ ပန္းပဲေတြကလုပ္ရင္ ပုဒ္မဘယ္ေလာက္ဆုိၿပီးေတာ့ ဒီပညာကုိ ႏွိပ္ကြပ္ပစ္ၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ ငါတုိ႔အဖုိးေတြ၊ အဖြားေတြက ဘာျဖစ္လာလဲ။ သုိင္းပညာသင္ရင္ လူဆုိးျဖစ္လိမ့္မယ္ မသင္နဲ႔။ အဲလုိေတြ ျဖစ္လာၾကတယ္။ အဲဒီ ကုိလုိနီအေမြဟာ အခုထိပါလာတုန္းပဲ။ သုိင္းပညာဆုိတာ ဘာသာနဲ႔ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔အတူ ယွဥ္တြဲၿပီး ေပၚေပါက္လာတဲ့ အမ်ိဳးသားေရးပညာကြ” လို႔ ဆက္ေျပာပါတယ္။
ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ေျမာက္ပိုင္း ၁၀ ရပ္ကြက္ ကန္သာယာလမ္းမွာရွိတဲ့ သိုင္းသင္တန္းေက်ာင္းမွာ ပံုမွန္သင္ခ်ိန္နဲ႔ သင္တန္းသားရယ္လို႔မရွိဘဲ တကၠသိုလ္ေတြ၊ ေက်ာင္းေတြကေန တခါတရံလာတတ္သူေတြကို သင္ေပးရတာပါ။ ေက်ာင္းက အဓိက သင္ေပးတာက စြမ္းရည္ျမႇင့္တင္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေက်ာင္းအတြက္ ေငြေထာက္ပံ့တာကေတာ့ ေရႊေတာင္ကုမၸဏီပိုင္ရွင္ ဦးေအာင္ေဇာ္ႏိုင္ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာ့ေျမေပၚမွာ ဆယ္စုႏွစ္ေလးခုအေက်ာ္မွာ တေက်ာ့ျပန္ျပန္ျမင္ရမယ့္ ႏိုင္ငံတကာၿပိဳင္ပြဲႀကီးျဖစ္တဲ့ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ အာဆီယံ ဆီးဂိမ္းၿပိဳင္ပြဲမွာ ဗန္တုိနဲ႔ အခ်က္အလက္ခ်င္း အေတာ္ေလး ဆင္တူတဲ့ ဗီယက္နမ္ ဗီုဗီနမ္ကို လက္ခံထဲ့သြင္းထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။
ျမန္မာ့သုိင္းပညာ အေျခခံ ေျခာက္မ်ဳိးျဖစ္တ့ဲ ဗန္တိုု၊ ဗန္ရွည္၊ လက္ေ၀ွ႔၊ လက္ေပြ႔၊ လက္ပမ္း၊ နပမ္းဆိုၿပီးရွိပါတယ္။
ဗန္တုိဆုိတာကေတာ့ လက္နက္မဲ့ တုိက္ခုိက္နည္း။ ဗန္ရွည္ဆုိတာကေတာ့ လက္နက္နဲ႔ တုိက္ခုိက္နည္း။ လက္ေ၀ွ႔ ဆုိတာကေတာ့ အမာခံတုိက္တဲ့စနစ္။ နပမ္းဆုိတာက အားခ်င္းၿပိဳင္တဲ့ပြဲ။ လက္ေပြ႔ ဆုိတာကေတာ့ ခ်ဳပ္ကုိင္မႈကုိ အသားေပးတဲ့ပြဲေတြပါ။ လက္ပမ္းဆိုတာကေတာ့ အားခ်င္းၿပိဳင္ၿပီး လံုးခ်ိန္မွာ ျဖည္ရတဲ့နည္း လို႔ဆိုပါတယ္။ လက္ေ၀ွ႔ကေတာ့ လူသိအမ်ားဆံုးပါ။ ဒါေပမယ့္ ႐ုပ္ရွင္မင္းသား ၫြန္႔၀င္းတုိ႔ေခတ္ကတည္းက “ဗန္တုိလူေလး” ဆုိတဲ့ဇာတ္ကားဟာ ေအာင္ျမင္ လူႀကိဳက္မ်ားခဲ့တဲ့ ႐ုပ္ရွင္ကားတကားျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေတာင္မွ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ျဖစ္မလာခဲ့တာ။ ႐ိုးရာအားကစားတစ္ခုအေနနဲ႔ မေအာင္မျမင္ျဖစ္ခဲ့တာ ဘာေၾကာင့္လဲ။
ဗန္တုိသုိင္းပညာဆုိတာနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး အသက္ ၂၀ ေက်ာ္အရြယ္ လူငယ္ ခုုႏွစ္ဦးကုိ မဇၥ်ိမက ေမးျမန္းၾကည့္တဲ့ ေနရာမွာ အားလုံးက တစ္ညီတစ္ၫြတ္တည္းေျဖၾကပါတယ္။ “ၾကားေတာ့ၾကားဖူးတယ္၊ တစ္ခါမွမျမင္ဖူးဘူး” တဲ့။
“ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ငယ္ငယ္တုန္းကေတာ့ ဗန္တုိလူေလးႏွင့္သူဇာ ဆုိတဲ့ဇာတ္ကား ၾကည့္ဖူးတယ္။ အဲဒီအထဲက ၫြန္႔၀င္း သုိင္းခ်တာေတြ႔ေတာ့ ေအာ္ ဗန္တုိဆုိတာဒီလုိပါလားလုိ႔ သိတယ္။ အဲဒီေနာက္ ဗန္တုိဆုိတာနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး ဘာဆုိဘာမွ မသိရေတာ့ဘူး”လုိ႔ အသက္ ၂၈ ႏွစ္အရြယ္ ကုိထြန္းႏုိင္က ေျပာပါတယ္။
အေမရိကန္၊ ျပင္သစ္၊ ဆြစ္ဇာလန္နဲ႔ အဂၤလန္လုိ ႏုိင္ငံမ်ိဳးေတြမွာေတာ့ ဗန္တုိ (bando) ကစားနည္းကုိ ေလ့လာသူမ်ားရွိသလိုု ႏုိင္ငံတကာ ဗန္တုိသုိင္းအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဆုိၿပီး ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံမွာေတာင္ ရွိတယ္လုိ႔ ဦးေအာင္ေဌးက ေျပာပါတယ္။
“ဗန္တုိကုိ အေပ်ာ့နဲ႔ အမာဆုိၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးခြဲထားတာေတာ့ ၾကားဖူးတယ္။ အေပ်ာ့ဗန္တုိဆုိတာ ကုိယ့္ကုိကုိယ္ အထိမခံပဲ ေရွာင္တိမ္းၿပီး တုန္႔ျပန္တဲ့နည္း။ အမာဗန္တိုကုိေတာ့ အခုေခတ္မွာလက္ေ၀ွ႔ လုိ႔ေခၚတယ္ဆုိတာ။ အဲဒါကေတာ့ အကြဲအၿပဲ မတြန္႔မဆုတ္ပဲရင္ဆုိင္ၿပီး ခံႏုိင္ရည္ရွိတဲ့သူက ႏုိင္တာပဲ။” လိုု႔ အသက္ ၂၉ ႏွစ္အရြယ္ ကိုုေက်ာ္မ်ဳိးက ေျပာရင္း သူကိုယ္တိုင္ ဗန္တိုသုိင္းကို တတ္ကြ်မ္းလို႔မဟုတ္ဘဲ သ႔ူအဘိုးေျပာခဲ့ဖူးတာကို ျပန္လည္ေဖာက္သည္ခ်တာလို႔ ဆိုပါတယ္။
ဦးေအာင္ေဌးက ဗန္တုိရဲ႕မူလ အဓိပၸာယ္ဟာ “မိမိကုိယ္ကုိ က်င့္ႀကံအားထုတ္ျခင္း” လို႔ ဆိုပါတယ္။
“ခုေခတ္လူငယ္ေတြက က်န္ေက်ာင္း (တ႐ုတ္သိုင္းကားထဲမွ မင္းသားအမည္) ဆုိရင္သာ သိၾကတယ္။ ျမန္မာ့သုိင္းဆိုရင္ေတာ့ မသိၾကေတာ့ဘူးကြ။ ေခတ္ရဲ႕ေရစီးေၾကာင္း၊ ႐ုပ္သံမီဒီယာေတြရဲ႕ ေရစီးေၾကာင္းေတြၾကားမွာ ျမန္မာ့သုိင္းက ညပ္ၿပီးက်န္ခဲ့တာပဲ။ ျမန္မာေတြ တ႐ုတ္ကား၊ ကုိရီးယားကားေတြ ၾကည့္တယ္။ အဲဒီအထဲက ေရွာင္လင္ေတြ ကြန္ဖူးေတြသိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာကားၾကည့္ရင္ ျမန္မာေတြဘာသုိင္းနဲ႔ ခ်ေနလဲဆုိတာ မသိဘူး။ တ႐ုတ္မွာဆုိရင္ ႐ုပ္ရွင္ေလာကထဲကုိ ၀င္ဖုိ႔ကြန္ဖူးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္လက္မွတ္တစ္ေစာင္ေတာ့ လုိတယ္လုိ႔ၾကားဖူးတယ္။ ဒီလုိပဲ သူ႔လူမ်ိဳးအလုိက္ သူတုိ႔ရဲ႕႐ိုးရာဓေလ့ေတြကုိ ထိန္းသိမ္းၾကရတာပဲ။ ငါတို႔ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ အဲဒါအားနည္း ေနတယ္” လိုု႔ ဦးေအာင္ေဌးက ေျပာပါတယ္။
ဗီယက္နမ္စစ္ပြဲျဖစ္ေနခိုက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ကြ်န္းဆြယ္ပြဲကို ၁၉၆၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအတြင္းမွာ က်င္းပခဲ့ဖူးပါတယ္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ (လိႈင္) ၀င္းထဲက အေဆာက္အဦအဲဒီေနာက္ပိုင္းေတာ့ ေငြေၾကးအကုန္အက် မတတ္ႏိုင္လို႔ အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံအျဖစ္ လက္ခံက်င္းပဖို႔ ျငင္းေနခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာ အေရွ႕ေတာင္အာရွၿပိဳင္ပြဲမ်ား သို႔မဟုတ္ ဆီးဂိမ္းလို႔ လူသိမ်ားတဲ့ SEA Games အျဖစ္ ေျပာင္းလဲခဲ့ပါတယ္။ အထီးက်န္ဆန္ေနခဲ့တဲ့ မူ၀ါဒကို စြန္႔လႊတ္ေၾကာင္း ျပသတဲ့အေနနဲ႔ အစိုးရဟာ ဘတ္ဂ်တ္အခက္ခဲရွိေနတဲ့ၾကားက ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ဆီးဂိမ္းကို လက္ခံက်င္းပဖို႔ ဆံုုးျဖတ္ထားၿပီး ေနျပည္ေတာ္၊ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး၊ ေငြေဆာင္တို႔မွာ ၿပိဳင္ပြဲမ်ား လုပ္သြားဖို႔ ျပင္ထားပါတယ္။
လက္ေတြ႔မွာေတာ့ ဗန္တိုဆုိတာ ေနာက္က်က်န္ခဲ့ပါၿပီ။ ၂၇ ႀကိမ္ေျမာက္ဆီးဂိမ္းမွာ ယွဥ္ၿပိဳင္ခ်င္ရင္ ၂၆ ႀကိမ္ေျမာက္ဆီးဂိမ္းမွာ တင္ျပရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၂၆ ႀကိမ္ေျမာက္ဆီးဂိမ္းမွာ မတင္ျပခဲ့တဲ့အတြက္ လာမယ့္ ဆီးဂိမ္းၿပိဳင္ပြဲမွာ ဒီကစားနည္းကုိ ခ်န္ခဲ့ရေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။
အေမ့ခံ ဗန္တုိသိုုင္းၿပိဳင္ပြဲကို ဆီးဂိမ္းၿပိဳင္ပြဲတခုခုမွာ ပါလာႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳဆိုေနတယ္လို႔ ဦးေဌးေအာင္က ေျပာပါတယ္။ သူမွန္းတာကေတာ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာလုပ္မယ့္ ၿပိဳင္ပြဲေပါ့။
ရန္ကုန္ (မဇၩိမ)။ ။ "ျမန္မာသုိင္းပညာ သင္တန္းေက်ာင္း" ဆုိတဲ့ ဆိုင္းဘုတ္က ယိုင္နဲ႔ေနသလို
ေက်ာင္း၀င္းထဲမွာလည္း ျမက္ေတြက ေျခသလံုးျမဳပ္မတတ္ရွည္လိုု႔ေတာင္ ေနပါၿပီ။ ေရၫႇိေတြဖုံးေနလုိ႔ သိုင္းကသလို ဟန္ခ်က္ထိန္းၿပီး ေလွ်ာက္ေနရတယ္။
အားကစား၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္မွာရွိေပမယ့္ ပုဂၢလိကသူေဌးတဦး တည္ေထာင္ထားတဲ့ ဒီေက်ာင္းရဲ႕ ေက်ာင္းအုုပ္က အသက္ ၇၅ ႏွစ္အရြယ္ ဦးေအာင္ေဌးပါ။
"ဖက္ဆစ္ကုိ ေတာ္လွန္ခဲ့တာလည္း ျမန္မာ့သုိင္းပဲ။ ၿဗိတိသွ်ကုိ ႏွင္ထုတ္္ခဲ့တာလည္း ျမန္မာ့သုိင္းပဲ ဒါေပမယ့္ ငါတုိ႔လူမ်ိဳးက ငါတုိ႔သုိင္းကုိ ေမ့ထားတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ" လို႔ ဆရာႀကီးက ေျပာရင္း သက္ျပင္းရွည္တခ်က္ခ်လိုက္ပါတယ္။
“ျမန္မာေတြအျပစ္ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာ့သုိင္းက နယ္ခ်ဲ႕ေတြကုိ အထိနာတဲ့အခါ ေျခာက္လက္မ လက္နက္ကုိင္ရင္ပုဒ္မ ဘယ္ေလာက္၊ ဓါးေတြ၊လွံေတြကုိ ပန္းပဲေတြကလုပ္ရင္ ပုဒ္မဘယ္ေလာက္ဆုိၿပီးေတာ့ ဒီပညာကုိ ႏွိပ္ကြပ္ပစ္ၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ ငါတုိ႔အဖုိးေတြ၊ အဖြားေတြက ဘာျဖစ္လာလဲ။ သုိင္းပညာသင္ရင္ လူဆုိးျဖစ္လိမ့္မယ္ မသင္နဲ႔။ အဲလုိေတြ ျဖစ္လာၾကတယ္။ အဲဒီ ကုိလုိနီအေမြဟာ အခုထိပါလာတုန္းပဲ။ သုိင္းပညာဆုိတာ ဘာသာနဲ႔ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔အတူ ယွဥ္တြဲၿပီး ေပၚေပါက္လာတဲ့ အမ်ိဳးသားေရးပညာကြ” လို႔ ဆက္ေျပာပါတယ္။
ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ေျမာက္ပိုင္း ၁၀ ရပ္ကြက္ ကန္သာယာလမ္းမွာရွိတဲ့ သိုင္းသင္တန္းေက်ာင္းမွာ ပံုမွန္သင္ခ်ိန္နဲ႔ သင္တန္းသားရယ္လို႔မရွိဘဲ တကၠသိုလ္ေတြ၊ ေက်ာင္းေတြကေန တခါတရံလာတတ္သူေတြကို သင္ေပးရတာပါ။ ေက်ာင္းက အဓိက သင္ေပးတာက စြမ္းရည္ျမႇင့္တင္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေက်ာင္းအတြက္ ေငြေထာက္ပံ့တာကေတာ့ ေရႊေတာင္ကုမၸဏီပိုင္ရွင္ ဦးေအာင္ေဇာ္ႏိုင္ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာ့ေျမေပၚမွာ ဆယ္စုႏွစ္ေလးခုအေက်ာ္မွာ တေက်ာ့ျပန္ျပန္ျမင္ရမယ့္ ႏိုင္ငံတကာၿပိဳင္ပြဲႀကီးျဖစ္တဲ့ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ အာဆီယံ ဆီးဂိမ္းၿပိဳင္ပြဲမွာ ဗန္တုိနဲ႔ အခ်က္အလက္ခ်င္း အေတာ္ေလး ဆင္တူတဲ့ ဗီယက္နမ္ ဗီုဗီနမ္ကို လက္ခံထဲ့သြင္းထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။
ျမန္မာ့သုိင္းပညာ အေျခခံ ေျခာက္မ်ဳိးျဖစ္တ့ဲ ဗန္တိုု၊ ဗန္ရွည္၊ လက္ေ၀ွ႔၊ လက္ေပြ႔၊ လက္ပမ္း၊ နပမ္းဆိုၿပီးရွိပါတယ္။
ဗန္တုိဆုိတာကေတာ့ လက္နက္မဲ့ တုိက္ခုိက္နည္း။ ဗန္ရွည္ဆုိတာကေတာ့ လက္နက္နဲ႔ တုိက္ခုိက္နည္း။ လက္ေ၀ွ႔ ဆုိတာကေတာ့ အမာခံတုိက္တဲ့စနစ္။ နပမ္းဆုိတာက အားခ်င္းၿပိဳင္တဲ့ပြဲ။ လက္ေပြ႔ ဆုိတာကေတာ့ ခ်ဳပ္ကုိင္မႈကုိ အသားေပးတဲ့ပြဲေတြပါ။ လက္ပမ္းဆိုတာကေတာ့ အားခ်င္းၿပိဳင္ၿပီး လံုးခ်ိန္မွာ ျဖည္ရတဲ့နည္း လို႔ဆိုပါတယ္။ လက္ေ၀ွ႔ကေတာ့ လူသိအမ်ားဆံုးပါ။ ဒါေပမယ့္ ႐ုပ္ရွင္မင္းသား ၫြန္႔၀င္းတုိ႔ေခတ္ကတည္းက “ဗန္တုိလူေလး” ဆုိတဲ့ဇာတ္ကားဟာ ေအာင္ျမင္ လူႀကိဳက္မ်ားခဲ့တဲ့ ႐ုပ္ရွင္ကားတကားျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေတာင္မွ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ျဖစ္မလာခဲ့တာ။ ႐ိုးရာအားကစားတစ္ခုအေနနဲ႔ မေအာင္မျမင္ျဖစ္ခဲ့တာ ဘာေၾကာင့္လဲ။
ဗန္တုိသုိင္းပညာဆုိတာနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး အသက္ ၂၀ ေက်ာ္အရြယ္ လူငယ္ ခုုႏွစ္ဦးကုိ မဇၥ်ိမက ေမးျမန္းၾကည့္တဲ့ ေနရာမွာ အားလုံးက တစ္ညီတစ္ၫြတ္တည္းေျဖၾကပါတယ္။ “ၾကားေတာ့ၾကားဖူးတယ္၊ တစ္ခါမွမျမင္ဖူးဘူး” တဲ့။
“ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ငယ္ငယ္တုန္းကေတာ့ ဗန္တုိလူေလးႏွင့္သူဇာ ဆုိတဲ့ဇာတ္ကား ၾကည့္ဖူးတယ္။ အဲဒီအထဲက ၫြန္႔၀င္း သုိင္းခ်တာေတြ႔ေတာ့ ေအာ္ ဗန္တုိဆုိတာဒီလုိပါလားလုိ႔ သိတယ္။ အဲဒီေနာက္ ဗန္တုိဆုိတာနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး ဘာဆုိဘာမွ မသိရေတာ့ဘူး”လုိ႔ အသက္ ၂၈ ႏွစ္အရြယ္ ကုိထြန္းႏုိင္က ေျပာပါတယ္။
အေမရိကန္၊ ျပင္သစ္၊ ဆြစ္ဇာလန္နဲ႔ အဂၤလန္လုိ ႏုိင္ငံမ်ိဳးေတြမွာေတာ့ ဗန္တုိ (bando) ကစားနည္းကုိ ေလ့လာသူမ်ားရွိသလိုု ႏုိင္ငံတကာ ဗန္တုိသုိင္းအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဆုိၿပီး ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံမွာေတာင္ ရွိတယ္လုိ႔ ဦးေအာင္ေဌးက ေျပာပါတယ္။
“ဗန္တုိကုိ အေပ်ာ့နဲ႔ အမာဆုိၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးခြဲထားတာေတာ့ ၾကားဖူးတယ္။ အေပ်ာ့ဗန္တုိဆုိတာ ကုိယ့္ကုိကုိယ္ အထိမခံပဲ ေရွာင္တိမ္းၿပီး တုန္႔ျပန္တဲ့နည္း။ အမာဗန္တိုကုိေတာ့ အခုေခတ္မွာလက္ေ၀ွ႔ လုိ႔ေခၚတယ္ဆုိတာ။ အဲဒါကေတာ့ အကြဲအၿပဲ မတြန္႔မဆုတ္ပဲရင္ဆုိင္ၿပီး ခံႏုိင္ရည္ရွိတဲ့သူက ႏုိင္တာပဲ။” လိုု႔ အသက္ ၂၉ ႏွစ္အရြယ္ ကိုုေက်ာ္မ်ဳိးက ေျပာရင္း သူကိုယ္တိုင္ ဗန္တိုသုိင္းကို တတ္ကြ်မ္းလို႔မဟုတ္ဘဲ သ႔ူအဘိုးေျပာခဲ့ဖူးတာကို ျပန္လည္ေဖာက္သည္ခ်တာလို႔ ဆိုပါတယ္။
ဦးေအာင္ေဌးက ဗန္တုိရဲ႕မူလ အဓိပၸာယ္ဟာ “မိမိကုိယ္ကုိ က်င့္ႀကံအားထုတ္ျခင္း” လို႔ ဆိုပါတယ္။
“ခုေခတ္လူငယ္ေတြက က်န္ေက်ာင္း (တ႐ုတ္သိုင္းကားထဲမွ မင္းသားအမည္) ဆုိရင္သာ သိၾကတယ္။ ျမန္မာ့သုိင္းဆိုရင္ေတာ့ မသိၾကေတာ့ဘူးကြ။ ေခတ္ရဲ႕ေရစီးေၾကာင္း၊ ႐ုပ္သံမီဒီယာေတြရဲ႕ ေရစီးေၾကာင္းေတြၾကားမွာ ျမန္မာ့သုိင္းက ညပ္ၿပီးက်န္ခဲ့တာပဲ။ ျမန္မာေတြ တ႐ုတ္ကား၊ ကုိရီးယားကားေတြ ၾကည့္တယ္။ အဲဒီအထဲက ေရွာင္လင္ေတြ ကြန္ဖူးေတြသိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာကားၾကည့္ရင္ ျမန္မာေတြဘာသုိင္းနဲ႔ ခ်ေနလဲဆုိတာ မသိဘူး။ တ႐ုတ္မွာဆုိရင္ ႐ုပ္ရွင္ေလာကထဲကုိ ၀င္ဖုိ႔ကြန္ဖူးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္လက္မွတ္တစ္ေစာင္ေတာ့ လုိတယ္လုိ႔ၾကားဖူးတယ္။ ဒီလုိပဲ သူ႔လူမ်ိဳးအလုိက္ သူတုိ႔ရဲ႕႐ိုးရာဓေလ့ေတြကုိ ထိန္းသိမ္းၾကရတာပဲ။ ငါတို႔ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ အဲဒါအားနည္း ေနတယ္” လိုု႔ ဦးေအာင္ေဌးက ေျပာပါတယ္။
ဗီယက္နမ္စစ္ပြဲျဖစ္ေနခိုက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ကြ်န္းဆြယ္ပြဲကို ၁၉၆၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအတြင္းမွာ က်င္းပခဲ့ဖူးပါတယ္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ (လိႈင္) ၀င္းထဲက အေဆာက္အဦအဲဒီေနာက္ပိုင္းေတာ့ ေငြေၾကးအကုန္အက် မတတ္ႏိုင္လို႔ အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံအျဖစ္ လက္ခံက်င္းပဖို႔ ျငင္းေနခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာ အေရွ႕ေတာင္အာရွၿပိဳင္ပြဲမ်ား သို႔မဟုတ္ ဆီးဂိမ္းလို႔ လူသိမ်ားတဲ့ SEA Games အျဖစ္ ေျပာင္းလဲခဲ့ပါတယ္။ အထီးက်န္ဆန္ေနခဲ့တဲ့ မူ၀ါဒကို စြန္႔လႊတ္ေၾကာင္း ျပသတဲ့အေနနဲ႔ အစိုးရဟာ ဘတ္ဂ်တ္အခက္ခဲရွိေနတဲ့ၾကားက ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ဆီးဂိမ္းကို လက္ခံက်င္းပဖို႔ ဆံုုးျဖတ္ထားၿပီး ေနျပည္ေတာ္၊ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး၊ ေငြေဆာင္တို႔မွာ ၿပိဳင္ပြဲမ်ား လုပ္သြားဖို႔ ျပင္ထားပါတယ္။
လက္ေတြ႔မွာေတာ့ ဗန္တိုဆုိတာ ေနာက္က်က်န္ခဲ့ပါၿပီ။ ၂၇ ႀကိမ္ေျမာက္ဆီးဂိမ္းမွာ ယွဥ္ၿပိဳင္ခ်င္ရင္ ၂၆ ႀကိမ္ေျမာက္ဆီးဂိမ္းမွာ တင္ျပရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၂၆ ႀကိမ္ေျမာက္ဆီးဂိမ္းမွာ မတင္ျပခဲ့တဲ့အတြက္ လာမယ့္ ဆီးဂိမ္းၿပိဳင္ပြဲမွာ ဒီကစားနည္းကုိ ခ်န္ခဲ့ရေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။
အေမ့ခံ ဗန္တုိသိုုင္းၿပိဳင္ပြဲကို ဆီးဂိမ္းၿပိဳင္ပြဲတခုခုမွာ ပါလာႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳဆိုေနတယ္လို႔ ဦးေဌးေအာင္က ေျပာပါတယ္။ သူမွန္းတာကေတာ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာလုပ္မယ့္ ၿပိဳင္ပြဲေပါ့။