Tuesday, August 16, 2011

ဖက္ဒရယ္စနစ္

ဘိုဘိုေက်ာ္ၿငိမ္း | အဂၤါေန႔၊ ၾသဂုတ္လ ၁၆ ရက္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ၁၆ နာရီ ၀၂ မိနစ


က်ေနာ္တို႔ျမန္မာျပည္မွာ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းတာကို အေၾကာင္းျပဖို႔ၾကိဳးစားရင္း စစ္အစိုးရ အဆက္ဆက္ရဲ႕  ဦးေႏွာက္ ႐ိုက္စားမႈေၾကာင့္ ဖက္ဒရယ္ စံနစ္ဆိုလိုက္တာနဲ႔ အားလံုး လိုလိုက လက္တြန္႔ကုန္တယ္။

ဖက္ဒရယ္စံနစ္ ဆိုလိုက္တာနဲ႔ တိုင္းျပည္ၿပိဳကြဲေတာ့မယ့္ သေယာင္ေယာင္ ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္လာၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာေတြဟာ ဖက္ဒရယ္စံနစ္နဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ေလ့လာမႈနည္းတယ္လို႔ ျမင္မိတယ္။ ဖက္ဒရယ္စံနစ္ ဆိုလိုက္တာနဲ႔ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ပိုင္နက္၊ ငါတို႔နဲ႔ မဆိုင္သလို (ေရွာင္) ေနၾကတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းမႈမရွိဘဲနဲ႔ တိုင္းျပည္ ျပန္လည္မထူေထာင္ႏုိင္။ တိက်ခိုင္မာ မွ်တတဲ့ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒရွိမွ ျမန္မာျပည္ တြင္း ေနထိုင္ၾကတဲ့ လူမ်ိဳးစုအားလံုး မိမိတို႔နယ္ေျမ၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ ရပိုင္္ခြင့္ေတြ ျပတ္ျပတ္သားသား တိတိက်က် သိရွိၾကမွာပါ။

တိုင္းရင္းသားေတြအေပၚ တရားမွ်တမႈရွိဖို႔ အေျဖရွာတဲ့ ေနရာမွာ ဖက္ဒရယ္ စံနစ္ဟာ အေျဖတခု ျဖစ္ႏုိင္စရာ ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ဖက္ဒရယ္ စနစ္ရဲ႕ ေကာင္းက်ိဳး ဆိုးက်ိဳးေတြကို သတိရွိရန္လည္း လိုပါတယ္။ ဒီေဆာင္းပါးရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို နက္နက္ၾကည့္ၿပီး  ဖက္ဒရယ္စံနစ္မွာ ရင္ဆိုင္ရမယ့္ စိမ္ေခၚမႈမ်ား (challenges)ကို ေတြးေတာႏုိင္ၾကဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

အခ်က္က်က် ေဆြးေႏြးႏိုင္ရန္လည္း ျပင္ဆင္ထားသင့္သည္။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒ ျဖစ္တဲ့အတြက္ (ဥပေဒ) ေရးရာေတြ ပါဝင္လာသလို၊ ႏုိင္ငံေရးမူ (principles)နဲ႔ အေတြး အေခၚေတြ ပါဝင္လာတာမို႔ အခ်ိန္ယူ ေလ့လာသင့္ တယ္လို႔ ယူဆမိလို႔ပါ။

အေမရိကန္ဥပမာ

စာေရးသူ၏အျမင္ကိုေျပာရလွ်င္ ႏုိင္ငံအမ်ားမွာ မွ်တခိုင္မာတဲ့ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒကို ေရးဆြဲခဲ႔သူမ်ားသည္၎၊ ခိုင္မာသည္ထက္ ခိုင္မာေအာင္ ျပင္ဆင္ႏိုင္ခဲ့သူမ်ားမွာ၊ တုိင္းျပည္ကို ကိုယ္စား ျပဳႏုိင္တဲ့ လူေတာ္ ႏုိင္ငံေရးသမား မ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသမားစစ္လွ်င္ တိုင္းျပည္ ေကာင္းက်ိဳးကို ေရွ႕႐ႈႏုိင္မႈေၾကာင့္လို႔ ခံယူမိပါတယ္။

ဥပမာ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒ ဟုဆိုလိုက္လွ်င္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒသည္ (စံ)အျဖစ္ အမ်ားကသတ္ မွတ္ၾကရပါတယ္။ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ၏ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္ေျမာက္ေရးတြင္ အဓိက ပါဝင္ဦးေဆာင္သြားသူတဦးမွာ အေမရိကန္ လြပ္လပ္ေရးတိုက္ပြဲတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဂ်ာ႔ ဝါရွင္တန္၏ စစ္ဘက္ လက္ေထာက္ ကိုယ္ေရး အရာရွိအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ႔သူ ဗိုလ္မႉးၾကီးေဟာင္း အက္လက္ဆန္ဒါးဟယ္မတင္ Alexander Hamilton ဆိုသူျဖစ္သည္။

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားကို ဖက္ဒရယ္စံနစ္ ဘာေၾကာင့္လိုေၾကာင္း သေဘာေပါက္ လက္ခံလာရန္ ဖက္ဒရယ္လစ္ စာတမ္း (၈၅) ေစာင္ကို ဂ်ိန္းမဒၵာဆင္ (James Madison ) ႏွင္႔ ဂၽြန္ေဂ်း (John Jay) တို႔ႏွင့္အတူ ေရးျပၿပီး ျပည္နယ္ေတြ လက္ခံလာေအာင္ တိုက္တြန္း ႏုိင္ခဲ့လို႔  အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒကို အတည္ျပဳ ႏုိင္ခဲ့ၾကတာျဖစ္သည္။

စာတမ္း (၈၅) ေစာင္တြင္ အမ်ားစုကို ေရးသြား သူမွာ အက္လက္ ဆန္ဒါး ဟယ္မတင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံျခားေရးနဲ႔ ပတ္သက္လာလွ်င္ ဂၽြန္ေဂ်းရဲ႕ စာတမ္း နံပတ္ (၃) ကို ခုထိ မွီျငမ္း ၾကရသလို၊ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ပတ္သက္လာလွ်င္ ဂ်ိန္းမဒၵာဆင္၏ စာတမ္း နံပတ္ (၅၁) သည္ အလြန္ တန္ဖိုးရွိပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို ကာကြယ္ဖို႔နဲ႔ ဗဟို အစိုးရ (ဝါ) ဖက္ဒရယ္ အစိုးရရဲ႕ အာဏာကို ကန္႔သတ္ဖို႔ အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒကို ျပင္ဆင္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ပထမျပင္ဆင္ခ်က္ ဆယ္ခု စုေပါင္း ၿပီး Bills of Rights လို႔ေခၚၾကပါတယ္။

ဒီျပင္ဆင္ခ်က္ေတြကို ပထမ ကြန္ကရက္သို႔ ေရးဆြဲတင္သြင္း သူမွာ ဂ်ိန္းမဒၵာဆင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သူ႔ကို တခ်ိဳ႕က အေမရိကန္ဖဲြ႔စည္္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒ၏ ဖခင္ဟု သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဂ်ိန္းမဒၵာဆင္ဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ စတုတၳေျမာက္ သမၼတ ျဖစ္လာပါတယ္။

ဂၽြန္ေဂ်းဟာ အေမရိကန္လြပ္လပ္ေရးဖခင္ ေတာ္လွန္ေရးသမား တဦးအျပင္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ပထမဦးဆံုးေသာ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာပါတယ္။ အက္လက္ဆန္ဒါး ဟယ္မတင္ ဟာ အေမရိကားမွာ ေမြးဖြားသူ မဟုတ္တဲ့ အတြက္ သမၼတ ျဖစ္ခြင့္ မရွိပါ။

သို႔ေသာ္ သူသည္ ပထမဦးဆံုး ဘ႑ာေရးဝန္ၾကီး ျဖစ္႐ံုမက ႏုိင္ငံေတာ္ဘဏ္ကို စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတ ေဂ်ာ့ဝါရွင္တန္၏ အစိုးရအဖြဲ႔မွာ အာဏာအရွိဆံုးနဲ႔ အစြမ္းအထက္ဆံုး ပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ သူတို႔ေခတ္က အာဏာအၾကီးဆံုးပါတီ ဖက္ဒရယ္လစ္ ပါတီ (Federalist Party) ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုစဥ္ အခါက ဒီပါတီရဲ႕အဓိက ၿပိဳင္ဖက္ ပါတီမွာ ဒီမိုကရက္တစ္-ရီပတ္ဖလင္ကင္ပါတီျဖစ္ၿပီး ဂ်ိန္း မဒၵာဆင္ နဲ႔ ေသာမတ္ဂ်က္ဖါဆင္ တို႔က ဦးေဆာင္ၾကပါတယ္။

ေသာမတ္ဂ်က္ဖါဆင္သည္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒျပဳ အစည္းအေဝးျပဳလုပ္စဥ္က ျပင္သစ္တြင္ သံအမတ္အျဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္လ်က္ ရွိေပမယ့္ သူ႔မိတ္ေဆြ ဂ်ိန္းမဒၵာဆင္က ျဖစ္စဥ္ အလံုးစံုကို စာေရး အေၾကာင္းၾကားလ်က္ ရွိပါတယ္။

ယေန႔ေခတ္မွာ အလြန္အေရးပါတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ဘာသာေရးခြဲျခားရမည္ (Separation of Church and State) ဟူေသာ (အသိ) ၊ (အဆို) ဟာ ပင္မဥပေဒမွာ မပါ ၊ ေသာမတ္ဂ်က္ဖါဆင္၏ ေဆြးေႏြးခ်က္ မ်ားကို ကိုးကားကာ (စံ) အျဖစ္ မွတ္ယူထားၾကျခင္းပါတယ္။ ယေန႔ ေခတ္မွာ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျငင္းအခုန္ျဖစ္ၾကတိုင္း ဖက္ဒရယ္လစ္ စာတမ္း (၈၅) ခု ကို ရည္ၫြန္း ၾကရပါတယ္။

ဥပမာ သမၼတဘုရ္ ၏ အီရတ္စစ္ပြဲ ၾကီးၾကပ္မႈ အေပၚ အျငင္းအခုန္ျဖစ္ၾကစဥ္က သမၼတ ရာထူးနဲ႔ အတူ တြဲဖက္ ပါဝင္လာတဲ့ အာဏာ (Embedded Power of the Presidency) ဆိုတာကိုကိုင္ဆြဲၿပီး ျငင္းဆိုခုခံခဲ့ၾကပါတယ္။ ဖက္ဒရယ္လစ္ စာတမ္းကို တိုင္တြယ္ၿပီး ျငင္းဆို ၾကပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ဖက္ဒရယ္လစ္ စာတမ္းဟာ တိုင္တည္ကိုးကားစရာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာ ဖက္ဒရယ္လစ္ လူ႔ေဘာင္အဖြဲ႔အစည္း (Federalist Society for Law and Public Policy Studies)ဟာ ၁၉၈၂ ခု ႏွစ္က ေရးလ္ ၊ဟားဗတ္ ႏွင္႔ ရွီကာကို တကၠသိုလ္ေတြက ဥပေဒ ေက်ာင္းသားမ်ားက စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ႔ၾကရာက ယေန႔ဆိုလွ်င္ တရားသူၾကီးခ်ဳပ္ အဖြဲ႔အဝင္ေတြအျပင္ နာမည္ေက်ာ္ တရားသူၾကီးမ်ားနဲ႔ ဥပေဒပညာရွင္မ်ားပါဝင္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းၾကီးျဖစ္ေနပါၿပီ။

လြပ္လပ္ေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕အေတြး၊ မူ (Principles) ၊ (အႏွစ္)(Essence) တို႔မွာအႏွစ္ ၂ဝဝ ေက်ာ္ သည့္တိုင္ တန္ဖိုးရွိေနေသးေၾကာင္း သာဓကပင္ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒကို ဦးေဆာင္ ေရးဆြဲသြား သူမ်ားမွာ လြပ္လပ္ေရးဖခင္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားသာမက ဥပေဒပညာရွင္မ်ား လည္းျဖစ္ၾကပါတယ္။

စာဖတ္သူလူငယ္မ်ားကို သတိျပဳ ေစလိုသည္မွာ၊ အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒမွာ ပံုသ႑န္ (Form & Format) ဆိုတာႏွင့္ အႏွစ္သာရ (Essence) တို႔ကို ခြဲျမင္ေစခ်င္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒတြင္ အာဏာကို တေနရာတည္းမွာ စုပံုမထားဘဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳစုေရး၊ တရားေရးဟူ၍ (ခြဲျခား) ထားၿပီး တဘက္ႏွင့္ တဘက္ ထိန္းထားျခင္းကို အာဏာခြဲေဝမႈ (Separation of Power) ဟု အမည္တပ္ၾကပါတယ္။

နံမည္ၾကီးသေလာက္ တန္ဖိုးရွိေသာ တျခား (မူ) တခုမွာ (လြပ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္) Freedom of Speech ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ (မူ) (Principles) ဆိုတာေတြဟာလည္း အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒရဲ႕ (အႏွစ္သာရမ်ား) ျဖစ္၍ တန္ဖိုးအရွိဆံုးျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ အေလးေပး သတိျပဳေလ့လာေစခ်င္ပါတယ္။

အေမရိကန္တို႔ဆီမွ (မူ)  နဲ႔ (အႏွစ္)  တို႔ကို ရယူႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေစခ်င္တယ္။ ျဖစ္ႏုိင္လွ်င္ ဖက္ဒရယ္လစ္ စာတန္းကို ဖတ္ေစခ်င္ပါတယ္။ အင္တာနက္ေပၚမွာ (အြန္လိုင္း) ဖတ္ႏုိင္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ဥပမာ

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဟာ ကြန္ျမဴနစ္အမည္ခံ တပါတီ အာဏာရင္စံနစ္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဘာဥပမာ ယူစရာ ရွိသလဲလို႔ အေပၚယံေၾကာ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ရွိႏုိင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ အတြင္းက်က် ေလ႔လာလွ်င္ တိန္ေရွာက္ဖိန္ ျပင္ဆင္ခဲ့တဲ့ တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ ပါတီ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒမွာ အတုယူစရာေတြ ေနရွိပါတယ္။ တ႐ုတ္ျပည္ ႏုိင္ငံေရးမွာ ပါတီသည္သာ ပဓာဏ မဟုတ္ေပဘူးလား။

စာေရးသူရဲ႕အျမင္ကို ေျပာရပါလွ်င္ တိန္ေရွာက္ဖိန္နဲ႔ ေခ်ာင္အင္လိုင္းတို႔ဟာ (၂ဝ) ရာစုႏွစ္အတြင္း ထြန္းေပါက္လာတဲ့ အေတာ္ဆံုး ဉာဏ္အထက္ျမက္ဆံုး ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားလို႔ သတ္မွတ္ႏုိင္ပါတယ္။

တိန္ေရွာက္ဖိန္ကို တ႐ုတ္ျပည္ၾကီးရဲ႕ စီးပြားေရး တိုးတက္ေအာင္ ေျပာင္းလဲေပးခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္သာ ထင္လြယ္ျမင္လြယ္ ျမင္မိၾကပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏုိင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္ဘဲ ဘယ္ႏုိင္ငံမွ စီးပြားေရး ေရရွည္ တိုးတက္ၾကီးပြားေအာင္ မၾကံေဆာင္ႏိုင္ပါဘူး။

ဒါ့ေၾကာင့္ ႏုိ္င္ငံေရး တည္ၿငိမ္ေအာင္ ေဖၚေဆာင္ေပးသြားတဲ့ တိန္ေရွာက္ဖိန္ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈဟာ စီးပြားေရးနည္းတူ တ႐ုတ္ေတြအတြက္ လြန္စြာတန္ဖိုးၾကီးပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ျပည္စနစ္ကိုလည္း ေလ့လာ႐ံုမက အတုယူစရာ ေတြကို ျမန္မာျပည္အတြက္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားသင့္ပါတယ္။

ေမာ္စီတံုးက အာဏာအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း နားလည္တဲ့ အာဏာရွင္စစ္စစ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္တိုင္း ျဖတ္သန္းရတဲ့ အဆင့္(၂) ဆင့္ရွိပါတယ္။ အာဏာတည္ေဆာက္ျခင္းနဲ႔ အာဏာ ထိန္းသိမ္းျခင္း တို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။ အာဏာတည္ေဆာက္တဲ့ ကာလမွာ၊  အတြင္းအျပင္ ရန္သူနဲ႔ ရန္သူလို႔ ထင္ရသူေတြကို ဖယ္ရွား သုတ္သင္ရတဲ့ အတြက္ တိုင္းျပည္တည္ေဆာက္ေရးကို အမ်ားအားျဖင့္ ဂ႐ုမျပဳႏုိင္ၾကပါဘူး။

အာဏာ တည္ေဆာက္ၿပီးသကာလ အာဏာ ထိန္းသိမ္းေရးကို ဦးစားေပးရျပန္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အာဏာတည္ ၿမဲေသာ အာဏာရွင္မ်ားသည္ တိုင္းျပည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးထက္ မိမိအာဏာ ထိန္းသိမ္းေရးကို အေရးေပးၾကရပါတယ္။ ေမာ္ ကိုၾကည့္လွ်င္ ေမာ္သည္ ဥကၠ႒ ရာထူးကိုသာ ကိုင္ထားပါတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး (အစိုးရ)ကို ေခ်ာင္အင္လိုင္းႏွင့္သာ လႊဲထားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေပၚလစ္ျဗဴ႐ိုကအစ ဘယ္သူ ဘယ္ေနရာခန္႔ဆိုတဲ့ အာဏာကို ေမာ္ကကိုင္ထားၿပီး ထိပ္က ဘယ္သူ ဘာလုပ္ေနတယ္ ဆိုတာကို အခ်ိန္ျပည့္ ထိုင္ၾကည့္ေနရပါတယ္။

ဒီေလာက္ သတိရွိတာေတာင္ ခုန္ျပန္ ေက်ာ္လႊား အစီအစဥ္ ခြက္ခြက္လန္ေအာင္္ က်ဆံုးၿပီးေနာက္ ေမာ္ အျပစ္တင္ ခံရပါတယ္။ ပါတီနဲ႔တိုင္းျပည္ကို လူေရွာက္ခ်ီႏွင့္ တိန္ေရွာက္ဖိန္တို႔က ျပန္လည္ ကယ္တင္ခဲ့ၾကရပါတယ္။

ႏွစ္ဦးစလံုးမွာ လူေတာ္မ်ားျဖစ္ပါတယ္။ လူေရွာက္ခ်ီက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာသာ ေတာ္သည္မဟုတ္ သေဘာတရားေရးရာ တြင္လည္း အလြန္ေတာ္ပါတယ္။ သမၼတျဖစ္လာ ၿပီးေနာက္ ေမာ္ရဲ႕ အ႐ိုက္အရာကို ခံမည့္သူအျဖစ္ အမ်ားရဲ႕ သတ္မွတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရပါတယ္။

သို႔ေသာ္ လူ ႏွင့္တိန္တို႔ (၂) ဦးသည္ အာဏာရွင္ေအာက္တြင္ ရွင္သန္ႏုိင္ရန္ အေရးအၾကီးဆံုးေသာ (လိုက္နာမႈ) (Cardinal Rule) ကို သတိလက္လြတ္ခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ဘယ္ေသာအခါမွ အာဏာရွင္ကို မေက်ာ္ရ။ လူႏွင့္ တိန္တို႔က ေမာ္ကို အသိမေပးဘဲ အမိန္႔ေတြ ထုတ္လာၾကပါတယ္။

ေမာ္ က ငါေသသြားသည့္ အလား  ဒီ(၂) ေယာက္ လုပ္ေနၾကတယ္လို႔ သတိေပးသည့္တိုင္ သတိ မရွိခဲ႔ၾကပါဘူး။ ပါတီျဗဴ႐ိုကရက္မ်ားမွာ လူ ႏွင့္ တိန္ တုိ႔ရဲ႕ လူေတြ။ ေနာက္ဆံုး ေမာ္ က အေတြ႔အၾကံဳႏုနယ္တဲ့ လူငယ္ ေက်ာင္းသား မ်ားကို အားယူၿပီး ယဥ္ေက်းမႈေတာ္လွန္ေရးလို႔ အမည္တပ္ကာ အာဏာျပန္သိမ္းခဲ႔ရပါတယ္။ အမွန္က ကိုယ့္တပ္ကို ကိုယ္ျပန္နင္းခိုင္းျခင္းပင္ ျဖစ္တယ္။ အႏၲရယ္ အလြန္ၾကီးပါတယ္။ တိုင္းျပည္ အလြန္နစ္နာခဲ့ပါတယ္။ လူသန္းႏွင္႔ ခ်ီ၍ ေသေၾက ၾကရတယ္။

သို႔ေသာ္  ေမာ္စီတံုးသည္ ၿပိဳင္ဘက္ လူေရွာက္ခ်ီကိုသာ အေသႏွိပ္ကြပ္ခဲ့သည္၊ တိန္ ကိုအေသမသတ္။ အစိုးရကို ဦးစီးရန္ တိန္ ကို အသာေလးေခ်ာင္ထိုးထား ၊ (ခ်န္)  ထားခဲ့ပါတယ္။ ေခ်ာင္အင္လိုင္းရဲ႕ ေထာက္ခံ အားေပးမႈနဲ႔ ျပန္ေခါင္းေထာင္လာေသာ တိန္ေရွာက္ပိန္ဟာ ေမာ္ ေသသြားၿပီး စစ္တပ္ရဲ႕ ေထာက္ခံ အားေပးမႈနဲ႔ အာဏာျပန္ရ လာပါတယ္။

ဒီအခါမွာ အာဏာရွင္ တဦးတည္းကို အာဏာ ပံုအပ္ထားတဲ့ အႏၲရယ္ကို လက္ေတြ႔ ခံစားခဲ့ရတဲ့ အတြက္ အာဏာကို တဦးတေယာက္ လက္ထဲ ထားမည့္အစား (စုေပါင္း ေခါင္းေဆာင္မႈ) ပံုသ႑န္ကို ပံုသြင္းခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အေရးအႀကီးဆံုးအခ်က္က တအုပ္စုမွ တအုပ္စုသို႔ အာဏာလႊဲ ေျပာင္းျခင္းကို ပါတီ ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒမွာ ထည့္ၿပီး (စံနစ္) အျဖစ္ ပံုေလာင္းခဲ့ျခင္းပါ။ ဒါကို အဂၤလိပ္ လို  Institutionalized လုပ္တယ္လို႔ ေခၚၾကပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ သံုးဆက္ေျမာက္ (3rd generation)၊ ေလးဆက္ေျမာက္ (4th generation) ေခါင္းေဆာင္မ်ား ဆိုၿပီး ေပၚထြက္ခဲ့ပါတယ္။ လာမယ့္ႏွစ္ ၊ ၂ဝ၁၂ တြင္ ငါးဆက္္ေျမာက္ (5th generation) ေခါင္းေဆာင္မ်ား ေနရာ ယူၾကေတာ့မယ္။

စံနစ္မွာ ထိပ္ဆံုးပုဂၢိဳလ္က သမၼတ၊ ပါတီဥကၠ႒၊ စစ္ေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ရာထူး သံုးခု စလံုးကို ရယူၿပီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ႏွင့္ တြဲကာ တာဝန္ယူရပါတယ္။ အာဏာလႊဲေျပာင္း ေပးတဲ့အခါလည္း ထိပ္ဆံုး (၂)ဦးသာ မဟုတ္ ထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္ေနရာ ယူထားသူမ်ား အုပ္စုလိုက္ ေနရာဖယ္ ေပးၾကရပါတယ္။

ဤသို႔ စံနစ္တက် စုေပါင္းေခါင္းေဆာင္မႈ ေနရာဖယ္ေပးျခင္းရဲ႕ အဓိက အက်ိဳးမွာ စီးပြာေရးနဲ႔ ပါတီရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈ မ်ားကို အေႏွာက္အယွက္ မရွိဘဲ (ဆက္လက္) ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ျခင္း (continuity) ပင္ျဖစ္ ပါတယ္။ တဦးတည္း အာဏာရွင္ျဖစ္ရန္ အာဏာတိုက္ပြဲမ်ားမလို၊ အာဏာတည္ေဆာက္မႈအတြက္ အခ်ိန္ျဖဳန္းစရာမလို၊ အမ်ား သေဘာတူထားေသာ ေပၚလစီမ်ားလည္း ဦးေဆာင္သူအေပၚမူတည္ၿပီး ေမွာက္ခ်ီလွန္ခ်ီ ေျပာင္းစရာမလို တေျပးညီ တိုးတက္ခြင့္ ရရွိ ႏုိင္ပါတယ္။

တိန္ေရွာက္ဖိန္၏ သစၥာရွိမႈဟာ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီနဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္သူေတြ အေပၚျဖစ္ပါတယ္။  မာက္စ္ဝါဒ အေပၚ မဟုတ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ မေဖၚႏုိင္တဲ့ ဆိုရွယ္လစ္ စီးပြားေရး စနစ္ကို စြန္႔လႊတ္တာ မေကာင္းလွေသာ္လည္း လက္ေတြ႔က်တဲ့ အရင္းရွင္ ေစ်းကြက္ စီးပြာေရးစနစ္ကို ကူးေျပာင္းကာ တ႐ုတ္ျပည္သူ သန္း ၃ဝဝ ေက်ာ္ေက်ာ္ကို ဆင္းရဲတြင္းမွ ဆြဲတင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ျပည္သူ အားလံုး မဟုတ္သည့္တိုင္ေအာင္ အမ်ားက ကြန္ျမဴနစ္ေအာက္မွာလို ဆင္းဆင္းရဲရဲ မေနရလွ်င္ ျပည္သူေတြ လည္း မဆူပူေတာ့။ တိန္တို႔ တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ကြန္ျမဴနစ္ ပါတီလည္း တည္ၿမဲ ေနေပမည္။ ထို႔အျပင္ လာမည့္ ၁၅ ႏွစ္၊ အႏွစ္ ၂ဝ ကာလ တြင္ တ႐ုတ္ျပည္ၾကီးသည္ ကမၻာ႔ အခ်မ္းသာဆံုးႏုိင္ငံ ျဖစ္လာလွ်င္ တ႐ုတ္ေတြ ဂုဏ္ယူကာ ပိုတိုးတက္ ညီၫြတ္ လာစရာရွိပါတယ္။

တိန္ေရွာက္ဖိန္ထားခဲ့တဲ့ စံနစ္မွာ အျပင္လူေတြ အသိနည္းတဲ့ စနစ္တခုက သက္တန္း(၂) ႀကိမ္ၿပီး၍ ရာထူး ဖယ္ေပး ရေသာ လူၾကီးမ်ားဟာ အနားယူစရာမလိုပါ။ ပါတီ၏ထိပ္ ဆံုးမွာ (ပါတီ)ကို ေစာင့္ေရွာက္ေနေသာ ပဲ႔ကိုင္ ျဗဟၼာႀကီးမ်ား (Elders)အျဖစ္ ဆက္လက္ ရပ္တည္ေနပါေသးတယ္။

ဥပမာ တိန္ေရွာက္ဖိန္လက္ထက္က ေခ်ာင္အင္လိုင္းရဲ႕ မိန္းမ အပါအဝင္၊ သမၼတေဟာင္း လီ့ရွင္နင္း (Li Xiannian) တို႔ပါဝင္ေသာ (လူႀကီး) (၆) ေယာက္ က ပါတီကို ပဲ့ကိုင္ ေပးးသြားၾကပါတယ္။ ရန္စီမင္းကို တိန္ေရွာက္ဖိန္က အဆိုျပဳတဲ့အခါ ဤလူႀကီး (၆) ေယာက္ကပဲ သေဘာတူ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ တဖန္ တိန္ေရွာက္ဖိန္ဆီမွ က်န္ဇီမင္းကို တင္ခဲ့သူမွာ လီ့ရွင္နင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ပါတီ အစည္းေဝးပြဲမွာ (၅)ဆက္ေျမာက္  ေခါင္းေဆာင္ေတြကို အၿပီးသတ္ ေရြးခ်ယ္ရာ လက္ရွိေခါင္းေဆာင္ ဟူက်င္ေတာင္ရဲ႕ လူ အေရြးခ်ယ္မခံရ။ ဟူက်င္ေတာင္ရဲ႕ (အား) ျဖစ္တဲ့ ကြန္ျမဴနစ္ လူငယ္အုပ္စုနဲ႔ အၿပိဳင္ျဖစ္တဲ့ Princelings  ဟုေခၚေသာ (လူႀကီးမ်ား၏ သား သမီး)မ်ား အုပ္စုက စီက်င္းပင္ Xi Jinping အေရြးခံရပါတယ္။

စီက်င္းပင္၏ဖခင္မွာ ေမာ္တို႔ေခတ္ ေတာ္လွန္ေရးသမားၾကီး ျဖစ္ၿပီး ဒုဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ေဟာင္းလည္း ျဖစ္သူပါ။ ဒီလို ဟူက်င္ေတာင္ရဲ႕ လူ အေရြးမခံရျခင္းမွာ ဟူ နဲ႔ မတည့္တဲ့ က်န္ဇီမင္း၊ (လူႀကီး) အဖြဲ႔တြင္ရွိေနလို႔ဟု အကဲခတ္သူမ်ားက ယူဆၾကပါတယ္။ က်န္ဇီမင္း တေယာက္တည္း မဟုတ္ သူနဲ႔ ေခတ္ၿပိဳင္ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားလည္း လူႀကီး အဖြဲ႔တြင္ ရွိေနရာ သူတို႔မွာ ျငင္းပိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။

ေနာက္ (၁ဝ) ႏွစ္ တြင္ (၆) ဆက္ေျမာက္ ပါတီ ေခါင္းေဆာင္ကို ေရြးခ်ိန္ေရာက္လွ်င္ က်န္ဇီမင္းတို႔လူစု ရွိၾကေတာ့ မည္မဟုတ္။ ဟူ တို႔အုပ္စုက ေရြးခြင့္ရၾကမည္။ ဒါ့ေၾကာင့္ လက္ရွိပါတီ ေခါင္းေဆာင္က မ်ိဳးဆက္ တဆင့္ေက်ာ္ကို ေရြးခြင့္ရၾကမည့္ စံနစ္ျဖစ္ေပၚလာရပါတယ္။ (မွတ္ခ်က္။ က်န္ဇီမင္း သာမက ဟူဂ်င္ေတာင္ကိုလည္း တိန္ေရွာက္ဖိန္ ကပင္ ေရြးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။)

ဒီေနရာမွာ မီးေမာင္းထိုးျပခ်င္တာ တခုရွိပါတယ္။ အာဏာရွင္မ်ား သာမက ေခါင္းေဆာင္တိုင္းဟာ မိမိအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ကာလ ၿပီးဆံုးသြားတဲ့အခါ က်န္ခဲ့မည့္ (သမိုင္းႏွင့္ အေမြ) (Legacy) အတြက္ စိတ္ပူၾကရသည္။ တိန္ေရွာက္ဖိန္ တည္ထြင္ခဲ့တဲ့ စနစ္ မွာ (လူတဦး) ရဲ႕ အေမြထက္ (ပါတီ) ရဲ႕ အေမြ ကို (ေရာင္ျပန္ဟပ္) ေစျခင္း ျဖစ္တယ္။ (တိန္) ခ်ခဲ့ေသာ (ေပၚလစီ)မ်ား ဆက္လက္ ရွင္သန္ေစဖို႔ အစီအမံမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ၾကည့္တတ္၊ ျမင္တတ္ သူမ်ားအဖို႔ တိန္ေရွာက္ဖိန္သည္ လြန္စြာ ဉဏ္ပညာၾကီးမား အလြန္အေျမႇာ္အျမင္ၾကီးေသာ ပုဂၢိဳလ္ႀကီး ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို ႏုိင္ငံေရးဘက္မွာ ေျပာင္ေျမာက္႐ံုမက စီးပြားေရးဘက္တြင္လည္း ကိုင္တြယ္သြား ပံုမ်ားမွာ လြန္စြာ ပညာပါ လွသည္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကြန္ျမဴနစ္စံနစ္ကို ခါးခါးသီးသီး ဆန္႔က်င္ေသာ စာေရးသူက တ႐ုတ္ျပည္အေၾကာင္း ေလ့လာရင္း တိန္ေရွာက္ဖိန္ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး အသိစြမ္းအား ျမင့္မားပံုမ်ားကို သိျမင္လာတဲ့အခါ တိန္ေရွာက္ဖိန္လို လူမ်ိဳးကုိ မေလးစားဘဲ မေနႏုိင္ပါ။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ တပါတီအာဏာရွင္ စံနစ္ျဖစ္တာေၾကာင့္ အဓိက အာဏာ မ႑ိဳင္ေတြထဲမွာ ပါတီ၊ အစိုးရ၊ စစ္တပ္ ဆိုၿပီး ခြဲျခားထားေပမယ့္ ပါတီဟာ အဓိကပဲ။ ဒါ ေၾကာင့္ ပါတီရဲ႕ ရပ္တည္မႈ ပံုသ႑ာန္ ဟာ အေရးၾကီးလွပါတယ္။ ဖြဲ႔သည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒ ဆိုတာကလည္း အာဏာမ႑ိဳင္ေတြကို ေဖၚ ေဆာင္တာဟာ အခရာ ပဲ မဟုတ္လား။

တ႐ုတ္ျပည္ မွာ ဥပေဒ ျပဳ ကြန္ကရက္ ဆိုတာရွိေပမယ့္ ပါတီကခ်ေပးတဲ့ ဥပေဒေတြကို အတည္ျပဳ ေဖၚထုတ္ေပးရတဲ႔ ယႏၲရား သက္သက္ပါပဲ။ တ႐ုတ္ဖြဲ႔စည္းပံုမွာ စစ္တပ္ဟာ အစိုးရ ေအာက္မွာမရွိဘူး။ ေတာ္လွန္ေရး ကာလ ကတည္းက စစ္တပ္ကို ပါတီက စစ္ေကာ္မရွင္က ဆင့္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတယ္။

လူသိနည္းတဲ့ ေမာ္ ရဲ႕  မိန္႔ဆိုခ်က္ တခုရွိေသးတယ္။ အဲဒါက ၁၉၂၉ ခုႏွစ္မွာ ေမာ္ ရြတ္ဆိုခဲ့တဲ့ (ပါတီက ေသနတ္ကို ဦးစီးအုပ္ခ်ဳပ္ရမယ္တဲ့)။ ဒါေၾကာင့္ စစ္တပ္ကို စစ္ေကာ္မရွင္က အုပ္ခ်ဳပ္ၿပီး ၊ ပါတီက တခါ အေပၚက တက္ထိုင္ ထားတာပဲ။ တကယ္ေတာ့ တ႐ုတ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စံနစ္မွာ အားလံုးကို ပါတီက ခြစီးထားတာပါပဲ။

ေနာက္ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္က တ႐ုတ္စနစ္မွာ ဒီမိုကေရစီ ဆိုတာက ျပည္သူအတြက္ မဟုတ္။ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ကို ျပည္သူက ေရြးခြင့္ရွိသည္ မဟုတ္ ၊ ပါတီေကဒါေတြကပဲ ေရြးခြင့္ ရွိတာပါ။ အစိုးရ၊ ျပည္နယ္အစိုးရ၊ စစ္တပ္။ အားလံုးဟာ ပါတီ ကလူေတြ။ ပါတီေအာက္ မွာပဲ။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စစ္သား စစ္ဗိုလ္ ေတြဟာ (အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစား) လာျဖစ္သလို တ႐ုတ္ျပည္မွာလည္း ပါတီေကဒါေတြဟာ (အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစား) လာျဖစ္တာပဲ။

တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕  ထူးျခားတဲ့အခ်က္က တိန္တို႔လို ဉာဏ္ရွိတဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ႏုိင္ငံေရး တိုက္ပြဲမွာ အႏုိင္ရလာတဲ့ အတြက္ ပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ တိုင္းျပည္အတြက္ ေရရွည္ကို ၾကည့္တတ္ၿပီး အာဏာရဲ႕ ဖ်က္စီးမႈၾကားက တိုင္းျပည္ခ်စ္တဲ့စိတ္၊ တိုင္းျပည္အတြက္ ဆိုတာကို အတိုင္းအတာ တခုအထိ ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္တယ္။

ဒီမိုကေရစီ က်င့္သံုးတဲ့ အေမရိကန္ ပံုစံနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ မက်င့္သံုးတဲ့ တ႐ုတ္ ပံုစံယွဥ္ရင္ ဒီမိုကေရစီကပဲ (မွ်တ) မႈ ကိုေပးႏုိင္တယ္ဆိုတာ ရွင္းပါတယ္။ ဒီ့ျပင္ အေမရိကန္ စံနစ္က အာဏာတဘက္စြန္း မေရာက္ေအာင္ထိန္းထားတဲ့ (အႏွစ္) ေတြဟာ တန္ဖိုးၾကီးမားလွပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အႏွစ္ (၂ဝဝ) ေက်ာ္လာသည့္တိုင္ တန္ဖိုး မျပယ္ႏုိင္ပါ။

တ႐ုတ္ျပည္ၾကီးမွာေတာင္ ဗဟိုက ေပၚလစီကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားေပမယ့္ အေကာင္အထည္ေဖၚေတာ့ ျပည္နယ္ေတြကို လြတ္လပ္ခြင္႔ (Autonomy) ေပးးထားတာပဲ။ ဥပမာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရးဆိုရင္ ယူနန္ ျပည္နယ္ အစိုးရ ကအဓိက တာဝန္ယူ ေဖၚေဆာင္ရတာပါ။

လက္ရွိ တ႐ုတ္ပါတီတြင္း မွာေတာင္ တပါတီစံနစ္ဟာ ျပည္သူကို ကိုယ္စားျပဳရဲ႕လား ဆိုၿပီးေမးလာ ၾကၿပီ။ လက္ရွိစံနစ္နဲ႔ လာဘ္စားမႈကို တိုက္ဖ်က္ႏုိင္ပါ့မလားဆိုၿပီး သံသယရွိလာၾကၿပီ။ ၂ဝ၁ဝ  ႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၅ရက္ မွာ သမၼတေဟာင္း လီ့ရွင္နင္းရဲ႕ သားမက္ ၊  တ႐ုတ္ကာကြယ္ေရးတကၠသိုလ္္ရဲ႕ ေက်ာင္းအုပ္ၾကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး လူရာေဇာင္ (Liu Yazhou) က ေရရွည္ (၁ဝႏွစ္အတြင္း) မွာ တ႐ုတ္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီဟာ လက္ရွိ အာဏာရွင္စံနစ္မွ ပို၍ ဒီမိုကရက္တစ္က်ေသာ စံနစ္သို႔ ကူးေျပာင္း ၾကရမည္၊  တျခားထြက္ေပါက္ မရွိဟု တ႐ုတ္ သတင္းသမားေတြကို ေျပာၾကားခဲ႔ပါတယ္။

ႏွစ္ရက္ အၾကာမွာ ပါေမာကၡ ဟူစင္ေထာင္ (Hu Xingdou) က တ႐ုတ္ျပည္မွာ လူမူေရး တရားမွ်တမႈ ေပ်ာက္ဆံုးေနမႈဟာ တ႐ုတ္ျပည္ႀကီးကို အႏၲရယ္လမ္းေပၚသို႔ တြန္းပို႔ေနသည္။ ႏုိင္ငံေရး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျပဳ၍ တ႐ုတ္ျပည္သူေတြရဲ႕ လြပ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ျပည္သူမ်ားကို ျပန္ေပးသင့္တယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ သူကပင္ တရားမွ်တတဲ့ လူမႈေရးကို အေျခခံေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစံနစ္ Constitutional Socialism ကိုထူေထာင္ရမည္ဟု ေဝါဟာရ အသစ္ကို ေဖၚေဆာင္လာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ ဤမွ်ရွည္ၾကာစြာ ေအာင္ျမင္ျခင္းက တရားဥကေဒစိုးမိုးေရး Rule of Law ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေငြေၾကာင့္မဟုတ္။ တ႐ုတ္ေတြ ေငြကို ကိုးကြယ္ေနျခင္းမွာမွားသည္။ တ႐ုတ္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီလည္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရမယ္။ လက္ရွိအေနအထားအတိုင္း မသြားႏိုင္ဟု ဆိုလာျပန္တယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ စစ္တပ္ဟာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစားလာျဖစ္ေတာ့ အာဏာရဲ႕ ဖ်က္စီးမႈကို မခံႏိုင္ဘဲ တိုင္းျပည္ ခ်စ္တဲ့စိတ္၊ အမ်ိဳးခ်စ္စိတ္ ဆိုတာေတြဟာ ေပ်ာက္ဆံုး ကုန္တယ္။ လတ္တေလာ အက်ိဳးအျမတ္ေတြကို ဦးစားေပးကာ ေရရွည္ တိုင္းျပည္အက်ိဳးကို မ်က္ေျချပတ္ခဲ့ၾကတယ္။

အႏွစ္ပါတဲ့ ဒီမိုကေရစီ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေပ်ာက္ဆံုးခဲ့တာ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ကတည္းကပါ။ တ႐ုတ္ေတြေတာင္ တိုင္းျပည္ တိုးတက္ေခတ္မွီလာေတာ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ လြပ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ေရရွည္အတြက္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကို စဥ္းစားလာတတ္ၿပီ။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း ဒီမိုကေရစီ အႏွစ္ပါတဲ့အျပင္ တို္င္းရင္းသား ေတြ အေပၚ တရားမွ်တတဲ့ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒ ရွိမွ စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ရႏုိင္မွာပါ။ ျမန္မာျပည္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒျပန္ျပင္ေရးရင္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားႏိုင္ေအာင္ပါ။

ဖက္ဒရယ္ လို႔ၾကားလိုက္တာနဲ႔ တိုင္းျပည္ဖ်က္ၿပီလို႔ ေၾကာက္စရာ မလိုပါ။ ဖက္ဒရယ္ စံနစ္မွာ ေကာင္းတာေတြ ရွိသလို ဖက္ဒရယ္ ဆိုလုိက္တာနဲ႔ အေျဖရၿပီလို႔ အားကိုးလြန္ ဖို႔မသင္႔ပါ။ ဖက္ဒရယ္ စံနစ္မွာ သတိရွိစရာ အခ်က္ေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ စံနစ္ဆိုတာ (သိ) မွ (ကိုင္တြယ္) တတ္မွ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းႏုိင္တာပါ။

(ကိုးကား ။ General and scholar test reform waters By Wu Zhong, China Editor Aug 12, 2010 ကိုကားပါသည္။ )

အပို္င္း (၂) ကိုဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္။
 

Mizzima Burmese Copyright © 2011 | Template design by O Pregador | Powered by Blogger Templates